Terapia metodą Vojty – jak działa, dla kogo i dlaczego warto spróbować
Metoda Vojty to jedna z najskuteczniejszych terapii stosowanych w rehabilitacji dzieci z różnymi zaburzeniami rozwoju ruchowego. Jej wyjątkowość polega na tym, że nie uczy nowych ruchów, lecz odblokowuje i wyzwala te, które są zapisane w naszym kodzie genetycznym – dzięki temu dziecko zaczyna samo wykonywać ruchy, do których jest biologicznie przygotowane.
Na czym polega metoda Vojty?
Terapia polega na odpowiednim układaniu dziecka w ściśle określonych pozycjach oraz wyzwalaniu odruchowych reakcji ruchowych poprzez stymulację tzw. stref wyzwalania na ciele. Każdy z tych punktów stymuluje układ nerwowy i uruchamia cały łańcuch reakcji mięśniowych - zawsze w ten sam sposób.
– W terapii metodą Vojty nie uczymy dziecka nowych umiejętności – wyzwalamy te, które już są zapisane w jego pamięci genetycznej. Czasem rozwój blokują jakieś przeszkody, np. uszkodzenia układu nerwowego. Zadaniem terapeuty jest pomóc dziecku je „odblokować” – tłumaczy Artur Rusiński, terapeuta Vojty i dodaje:
- Metoda Vojty zawiera ściśle określony zestaw pozycji, które wyzwalają konkretne reakcje w organizmie dziecka. Odpowiedź organizmu jest zawsze taka sama, co pozwala na odtworzenie wzorca ruchowego bez udziału woli dziecka. Są to reakcje odruchowe i globalne – możemy więc ćwiczyć całe ciało jednocześnie. Jeśli problem dotyczy zarówno obręczy barkowej, jak i biodrowej, nie musimy ćwiczyć osobno rąk i nóg. Jedno ćwiczenie, trwające kilka minut, angażuje całe ciało.
Dla kogo przeznaczona jest terapia Vojty?
Jak wyjaśnia fizjoterapeuta Artur Rusiński, terapię metodą Vojty można stosować w każdym wieku – nawet u wcześniaków, ponieważ jest to metoda w pełni bezpieczna. Stosuje się ją również u osób dorosłych, np. po udarach lub innych uszkodzeniach ośrodkowego układu nerwowego.
Istnieją jednak przeciwwskazania, takie jak ciężkie wady serca – wówczas decyzję o terapii podejmuje lekarz lub terapeuta indywidualnie. Ćwiczenia należy na kilka dni przerwać także wtedy, gdy dziecko ma infekcję, jest po szczepieniu lub źle się czuje.
W jakich schorzeniach metoda Vojty przynosi efekty?
Lista wskazań jest długa, jednak najczęściej metodę stosuje się przy:
Terapia może być też wsparciem dla dzieci wcześniaczych lub po cięższych porodach.
Czy terapia Vojty boli?
Rodzice często nie są przekonani do terapii metodą Vojty, ponieważ boją się, że dzieci odczuwają ból podczas niej, gdyż bardzo płaczą. Terapeuta wyjaśnia jednak, że terapia nie boli, a płacz dziecka w trakcie ćwiczeń jest tzw. płaczem odruchowym – wynika z dyskomfortu związanego z tym, że jego ciało jest ułożone w sposób, którego samo nie kontroluje. To naturalna reakcja na „ubezwłasnowolnienie ruchowe”, a nie na ból.
– Jeśli dziecko nie płacze, nie krzyczy, nie protestuje – to nie jest dobrze. Twórca metody zaleca, by ćwiczenia przebiegały w pełnym skupieniu: nie mówimy wtedy do dziecka, nie zabawiamy go, nie włączamy muzyki. Chodzi o wyzwolenie wzorca ruchowego. Jedna seria trwa od 2 do 5 minut, w zależności od liczby pozycji. Jeśli ćwiczymy trzy razy dziennie, to cały zestaw zajmuje zaledwie około 15 minut – tłumaczy terapeuta.
Rola rodziców w terapii
W terapii metodą Vojty ogromne znaczenie ma aktywne zaangażowanie rodziców. Spotkania z terapeutą odbywają się zwykle raz w tygodniu – podczas nich terapeuta ćwiczy z dzieckiem, a także pokazuje rodzicom, jak prawidłowo wykonywać ćwiczenia w domu.
– Rodzic powinien ćwiczyć przynajmniej 3 razy dziennie po 3 serie na każdą stronę ciała. Gdy przychodzi na kolejną wizytę, od razu widać, czy ćwiczył. Przy regularnej pracy efekty są spektakularne – mówi Artur Rusiński. – Zachęcam rodziców, by się nie bali. Na zajęciach uczymy się wszystkiego krok po kroku, korygujemy technikę i odpowiadamy na pytania. Z czasem rodzice nabierają pewności.
Jakie efekty można uzyskać?
Przy regularnych ćwiczeniach pierwsze efekty widać często już po tygodniu.
– Mieliśmy dziecko, które nie unosiło główki, a po kilku sesjach terapii metodą Vojty zaczęło to robić – opowiada terapeuta.
Poza poprawą rozwoju motorycznego rodzice zauważają też, że dzieci lepiej śpią i łatwiej oddychają. W czasie terapii dochodzi bowiem do oczyszczenia górnych dróg oddechowych z zalegającej wydzieliny.
Indywidualne podejście
– Jeśli widzę, że dziecko ma bóle brzuszka, to nie będę od niego wymagał podporu na brzuchu, bo ono walczy z czymś innym. Wtedy stosuję masaż lub terapię wspomagającą, aż problem ustąpi. Zawsze dostosowuję terapię do aktualnych potrzeb dziecka. Każde dziecko traktuję tak, jak chciałbym, żeby potraktowano moje własne – podkreśla Artur Rusiński.
Dlaczego warto spróbować?
Terapia Vojty to wymagająca, ale niezwykle skuteczna metoda. Wymaga zaangażowania i cierpliwości, ale rezultaty potrafią zaskoczyć nawet najbardziej sceptycznych rodziców. Najlepiej po prostu spróbować i przekonać się samemu. – Metoda Vojty broni się sama – efektami, które widzą rodzice i które czuje dziecko – podsumowuje Artur Rusiński.
Chcesz sprawdzić, czy terapia metodą Vojty pomoże Twojemu dziecku?
Umów się na konsultację z naszym terapeutą Vojty – podczas wizyty ocenimy rozwój Twojego dziecka i wspólnie ustalimy plan terapii.
Hammer Terapia
Skontaktuj się z nami:
32 726 52 43/ 508 320 776
rejestracja@terapia.slask.pl
Zajęcia prowadzi mgr Artur Rusiński - fizjoterapeuta dzieci, terapeuta Vojty oraz NDT Bobath