Trudności z karmieniem noworodka – jak rozpoznać problem i kiedy zgłosić się do logopedy?
Wielu świeżo upieczonych rodziców zmaga się z trudnościami w karmieniu noworodka. Częsty płacz spowodowany nieefektywnym ssaniem może prowadzić do frustracji i zmęczenia. Dlatego warto jak najszybciej skonsultować się ze specjalistą. Jak twierdzi nasza logopedka Agnieszka Klozy, która na co dzień pracuje z małymi dziećmi i wspiera rodziców w karmieniu - czasem wystarczy naprawdę niewiele, aby skutecznie pomóc dziecku i jego rodzicom.
Agnieszka Klozy podkreśla, że nie ma znaczenia czy dziecko jest karmione piersią, czy butelką.
- Zdarzają się sytuacje, w których karmienie piersią jest niemożliwe. Mogą pojawiać się bariery zarówno po stronie mamy, jak i dziecka, dlatego karmienie butelką jest równie dobrą i zdrową drogą – mówi logopedka.
Najważniejsze jest to, aby karmienie bez względu na to czy piersią, czy butelką odbywało się w odpowiedni sposób. Tak, aby dziecko się najadało.
Znaczenie prawidłowej pozycji podczas karmienia
Choć rodzaj karmienia nie jest kluczowy, istotne okazuje się odpowiednie pozycjonowanie dziecka oraz prawidłowe przystawienie do piersi albo podanie butelki. Logopeda zwraca uwagę, że podczas karmienia kluczowe jest, aby pozycja była wygodna dla mamy i dziecka. Maluch powinien być przytulony brzuszkiem do brzucha mamy, z głową i tułowiem ułożonymi w jednej linii, a jego główka powinna znajdować się na wysokości piersi. Ważne jest również prawidłowe objęcie całą buzią sutka lub smoczka — zbyt płytkie ujęcie może prowadzić do nieszczelności.
Co oznacza „klikanie” podczas karmienia?
Jeśli podczas karmienia pojawia się charakterystyczny dźwięk „klikania”, może to oznaczać, że dziecko nie obejmuje piersi lub smoczka właściwie. Wtedy mleko może uciekać bokiem zamiast trafiać do brzuszka, co nierzadko skutkuje słabymi przyrostami masy ciała – wyjaśnia Agnieszka Klozy. W takiej sytuacji warto ustalić, czy problem wynika z jakości pokarmu, czy z samej techniki ssania. Nieszczelne ssanie może prowadzić do niedojadania, dlatego specjalistka zachęca, by w razie wątpliwości skonsultować się z logopedą, który oceni funkcję ssania i ustali przyczynę trudności.
Triada ssanie–połykanie–oddychanie: podstawa skutecznego karmienia
Oceniając funkcje ustno-twarzowe noworodka, logopeda sprawdza nie tylko odruchy, takie jak odruch ssania, kąsania czy lateralizacji, lecz przede wszystkim sposób przebiegu całego procesu jedzenia. Podczas karmienia u dziecka musi współpracować triada ssania, połykania i oddychania. Jeżeli wszystkie trzy elementy działają prawidłowo, jedzenie przebiega efektywnie, a dziecko najada się i zachowuje komfort podczas karmienia. Jeśli jednak ssanie jest nieefektywne, maluch może jedynie „ciumkać”, nie domykać ust, nie połykać pokarmu lub być głodny mimo długiego czasu spędzonego przy piersi. Specjalistka zaznacza, że niektóre mamy karmiące piersią obserwują, że dziecko spędza przy piersi dużo czasu, a i tak po kilkunastu minutach po odstawieniu od piersi domaga się jedzenia — to wyraźny sygnał, że połykanie i ssanie mogą być niewystarczające.
Ssanie odżywcze a nie odżywcze – czym się różnią?
Warto pamiętać, że ssanie u dziecka może być odżywcze lub nie odżywcze. Ssanie odżywcze prowadzi do efektywnego najedzenia — dziecko zjada odpowiednią ilość pokarmu i przez pewien czas nie domaga się kolejnej porcji. Jeśli jest karmione piersią, pierś staje się wyraźnie opróżniona; jeśli butelką, zostaje wypita odpowiednia ilość mleka. Ssanie nie odżywcze pojawia się natomiast wtedy, gdy dziecko ssie jedynie w celu samoregulacji, uspokojenia się. Nie wiąże się to z połykaniem pokarmu, działa podobnie jak smoczek, który pełni funkcję uspokajającego „uspokajacza”. Nie ma w tym nic niepokojącego, jeżeli dziecko się najada podczas ssania odżywczego.
Sygnały, które powinny zaniepokoić rodzica
Rodzic powinien zwrócić szczególną uwagę na sygnały, które mogą świadczyć o trudności w karmieniu. Jeśli dziecko spada z wagi albo nie przybiera zgodnie z normą, karmienie może być nieefektywne. Podczas karmienia nie powinno być słychać „klikania”, a maluch nie powinien prężyć się, napinać, odchylać główki ani uciekać od piersi czy butelki. Utrudnione karmienie może być związane z problemami logopedycznymi, ale również z napięciem mięśniowym, asymetrią ułożeniową lub innymi nieprawidłowościami. W takich przypadkach warto skorzystać ze wsparcia fizjoterapeuty, osteopaty lub logopedy.
Najczęstsze przyczyny nieefektywnego ssania
Jak twierdzi Agnieszka Klozy, przyczyn nieefektywnego ssania może być wiele. Czasem wynika ono z obniżonego napięcia mięśniowego, które można zaobserwować np. po stale otwartej buzi dziecka. W innych przypadkach maluch pręży się i napina, co może świadczyć o wzmożonym napięciu. Zdarza się także, że trudności powoduje skrócone wędzidełko lub inne nieprawidłowości budowy jamy ustnej.
Holistyczne podejście do karmienia
Logopeda podkreśla, że aby skutecznie pomóc rodzinie, konieczne jest poznanie przyczyny trudności. Czasem problem tkwi w nieprawidłowym przykładaniu dziecka lub nieodpowiedniej butelce, ale niekiedy związany jest np. z nieprawidłowym napięciem mięśniowym ciała. Dlatego tak ważna jest poznanie przyczyny i w razie potrzeby - holistyczne podejście oraz współpraca kilku specjalistów np. fizjoterapeuty, logopedy. W razie jakichkolwiek problemów, warto udać się na konsultacje do logopedy, która doradzi jak najlepiej pomóc dziecku i jego rodzicom.
Masz problemy z karmieniem? Potrzebujesz wsparcia lub chcesz sprawdzić, jak możesz pomóc swojemu dziecku? Umów się na konsultację do naszej logopedy, Agnieszki Klozy.
Hammer Terapia
Skontaktuj się z nami:
32 726 52 43/ 508 320 776
rejestracja@terapia.slask.pl
Zajęcia prowadzi mgr Agnieszka Klozy - logopeda, neurologopeda, pedagog, terapeuta ręki